Deel 2 van 6 in onze serie over de compliance-lessen uit het FIU-jaaroverzicht 2025.
Een schijnbedrijf herkennen is niet eenvoudig. Op papier kan een onderneming er volledig legitiem uitzien, met een KvK-inschrijving, bestuurder en vestigingsadres. Toch blijkt uit het FIU-jaaroverzicht 2025 dat rechtspersonen regelmatig worden gebruikt voor btw-fraude, witwassen en andere vormen van financiële criminaliteit.
Voor complianceprofessionals is daarom niet alleen de vraag óf een bedrijf bestaat, maar vooral: klopt het verhaal achter de onderneming?
Schijnbedrijven zien er vaak normaal uit
In analyses van de Fintell Alliance, de samenwerking tussen de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland) en Nederlandse grootbanken, kwamen opnieuw vennootschappen naar voren die vermoedelijk zijn opgericht om fraude- en witwasconstructies te faciliteren. FIU-Nederland analyseert ongebruikelijke transacties en speelt een belangrijke rol in het signaleren van mogelijke financiële criminaliteit.
Op basis van meldingen van notarissen identificeerde de FIU verschillende patronen die daarbij regelmatig terugkomen. Eén signaal maakt een onderneming niet direct verdacht. Juist de combinatie van kenmerken kan iets zeggen over het werkelijke risico.
Lisez aussi : L’écosystème de la criminalité financière : quels enjeux pour la conformité ?
6 signalen die kunnen wijzen op een schijnbedrijf
De FIU noemt verschillende kenmerken die regelmatig terugkomen bij vermoedelijke schijnbedrijven:
- Katvangers als bestuurder of oprichter.
- Ondernemingen die pas enkele maanden bestaan.
- Activiteiten in verschillende, niet logisch samenhangende sectoren.
- Vestigingsadressen die niet passen bij de bedrijfsactiviteiten.
- Oprichtingen via tussenpersonen, waardoor de uiteindelijk belanghebbende minder zichtbaar is.
- Notarishoppen: een oprichting die door de ene notaris wordt geweigerd en vervolgens elders alsnog wordt uitgevoerd.
Geen van deze signalen bewijst op zichzelf dat sprake is van een schijnbedrijf. Maar wanneer meerdere kenmerken samenkomen, kan dat reden zijn om aanvullend onderzoek te doen.
Waarom een KvK-uittreksel niet genoeg is
Een KvK-inschrijving bevestigt dat een onderneming bestaat, maar geeft nog geen volledig beeld van het risico. Voor goede klantacceptatie en compliance is meer context nodig.
Hoe oud is het bedrijf? Hoe vaak wisselen bestuurders? Zijn op hetzelfde adres opvallend veel andere ondernemingen geregistreerd? Sluiten de bedrijfsactiviteiten aan bij het profiel? En past de opgegeven UBO bij de eigendomsstructuur?
Door die informatie te combineren, worden afwijkingen zichtbaar die je in een losse registratie gemakkelijk mist.
Lisez aussi : Pourquoi une vérification rapide ne suffit jamais dans le domaine de la compliance
5 checks om een schijnbedrijf eerder te herkennen
De signalen uit het FIU-jaaroverzicht kun je vertalen naar vijf praktische controles tijdens onboarding:
- Leeftijd en gedrag: past de leeftijd van het bedrijf bij de omvang en aard van de activiteiten?
- Vestigingsadres: sluit het adres aan bij wat de onderneming zegt te doen en hoeveel andere bedrijven staan daar geregistreerd?
- Bestuurders: bij hoeveel andere ondernemingen zijn dezelfde personen betrokken en zijn er opvallend veel wisselingen?
- Bedrijfsactiviteiten: sluiten de geregistreerde activiteiten logisch op elkaar aan?
- Eigendomsstructuur: komt de opgegeven UBO overeen met de beschikbare informatie over aandeelhouders en concernrelaties?
Eén afwijking hoeft niets te betekenen. Maar wanneer meerdere signalen samenkomen, kan dat reden zijn voor aanvullend onderzoek. Juist daar helpt bedrijfsdata: niet alleen vaststellen of een onderneming bestaat, maar beoordelen of de gegevens samen een logisch profiel vormen.
Blijf ook na onboarding kijken
Het risicoprofiel van een onderneming kan veranderen. Denk aan een nieuwe bestuurder, een verhuizing, gewijzigde activiteiten of een aangepaste eigendomsstructuur. Daarom stopt klantonderzoek niet na onboarding. Met Perpetual KYC blijf je relevante wijzigingen volgen en kun je sneller beoordelen of het risico verandert.
Een schijnbedrijf herkennen draait daarmee niet om één rode vlag, maar om de samenhang tussen gegevens en veranderingen door de tijd heen. Past het verhaal bij de data? Als gegevens niet logisch op elkaar aansluiten, is dat reden om verder te kijken.
Betrouwbare bedrijfsdata helpt om die afwijkingen eerder zichtbaar te maken en zakelijke relaties beter te beoordelen. Wil je weten hoe je dat binnen jouw complianceproces toepast? Plan een gesprek met onze compliance-experts.
